Środowisko

Położenie
Miejscowość Lubaszowa położona jest na Pogórzu Karpackim w mezoregionie Pogórze Ciężkowickie, w dolinie Białej Dunajcowej przy linii kolejowej i drodze Tarnów – Krynica.
Malowniczo rozpościerającą się miejscowość najlepiej widać w czasie jazdy szosą z Tuchowa w kierunku południowym – rzuca się wówczas w oczy imponujące swoimi rozmiarami Pasmo Brzanki.
Na zachodnim jego stoku widać lubaszowskie Morgi (453m n.p.m.) z zabudowaniami oo. Redemptorystów.
U podnóża szeroka dolina Białej Dunajcowej, której liczne źródła znajdują się w Beskidzie Niskim między Lackową (947m n.p.m.), Ostrym Wierchem(930m n.p.m.) i Białą Skałą (903m n.p.m.). Rzeka nazwę swą zawdzięcza wapiennemu podłożu, co wyraźnie widać u źródeł w okolicach Bielicznej. Biała jest prawym dopływem Dunajca. Jej całkowita długość wynosi 115 km. Przy normalnych stanach wód jej głębokość tylko w rejonie Tuchowa i Łowczowa przekracza miejscami 2m głębokości. W czasie intensywnych opadów błyskawicznie przybiera, rozlewa się szeroko stając się groźnym żywiołem, czyniąc spustoszenie na polach i zagrożenie niżej położonym zabudowaniom.
Biała Dunajcowa jako granica między Pogórzem Ciężkowickim i Rożnowskim rozdziela tuchowską gminę na dwie części. W jej prawobrzeżnej części na Pogórzu Ciężkowickim leży Lubaszowa, a rzeka stanowi zachodnią granicę wioski.

Budowa geologiczna
Lubaszowa położona jest na obszarze Karpat zewnętrznych, które zbudowane są naprzemianległych miękkich piaskowców, łupków, iłów czasem margli nazwanych wspólnie fliszem karpackim. W czasie najmłodszej fazy ruchów górotwórczych osady te uległy sfałdowaniu i wyniesieniu wraz z całym górotworem Karpat. Spośród licznych pofałdowań należy wymienić fałd liwocki, ciągnący się łukiem przez 38 km. U jego zakończenia leży opisywana miejscowość. Oglądać tu można odkryte warstwy piaskowca i łupka. Jako osobliwość fliszu karpackiego wymienić można osuwiska ziemne tworzące się w okresach intensywnych opadów.

Rzeźba terenu
Mało odporne na wietrzenie i erozję utwory fliszowe miały decydujący wpływ na wytworzenie się w wyniku długotrwałego działania czynników zewnętrznych charakterystycznego krajobrazu Pogórza. Erozja rzek i wód opadowych doprowadziła do wyrzeźbienia głębokich dolin, między którymi rozciągają się wierzchowiny lub wydłużone, zaokrąglone i spłaszczone garby. W grzbiety wcinają się wąskie wądoły i jary. Rzeźba tego obszaru modelowana była również przez działalność lodowca kontynentalnego w czasie największego zlodowacenia, zwanego krakowskim. Objął on prawie całe Pogórze Wielickie i wdarł się językami w doliny Dunajca, Białej i Wisłoki. Po ustąpieniu lodowca na stokach Pogórzy silne wiatry osadziły warstwy lessu.
Najwyższe wzniesienie na Pogórzu Ciężkowickim to Pasmo Brzanki, które ciągnie się od przysiółka Siedlisk – Zabiele przez Nosalową (365m n.p.m.) skąd schodzi i przecina drogę Lubaszowa – Olszyny, Ostry Kamień (530m n.p.m.) aż do Liwocza (562m n.p.m.) nad Czermną.

Klimat
Z badań prowadzonych na terenie Pogórza Ciężkowickiego wynika, że najczęściej napływają tu polarno-morskie masy powietrza głównie z północnego zachodu i zachodu, występują fronty chłodne.
Rejon od Tarnowa po Ciężkowice w tym Lubaszowa cechuje się małą zmiennością termiczną w okresie lata. Stacjonarne wyże rosyjskie przynoszą w zimie znaczne spadki temperatury, zaś w lecie upały. Średnia temperatura stycznia to -3oC, lipca 18oC ; opady ok. 600 mm rocznie. Okres wegetacji wynosi 200 dni w roku. Są jednak znaczne różnice w stopniu wegetacji między stokami południowymi, a północnymi, co najwyraźniej widać na wiosnę i w okresie dojrzewania zbóż.

Szata roślinna
Szata roślinna wyróżnia się wysokim stopniem naturalności zbiorowisk leśnych i obecnością wielu cennych elementów florystycznych. Wśród zbiorowisk leśnych dominuje zespół żyznej buczyny karpackiej w formie podgórskiej, porastający wyższe partie piętra pogórza. W przyszczytowych partiach pasma Brzanki wykształciła się kwaśna buczyna górska. W niższych położeniach rozwijają się żyzne jedliny oraz grądy, a wzdłuż dolin rzecznych spotykany jest łęg. Na uwagę zasługuje występowanie grądu subkontynentalnego, który rozwija się na siedliskach wilgotnych i żyznych w dolinie rzeki Białej Dunajcowej oraz w lokalnych wilgotnych zagłębieniach terenu. Grądy występują również na niezbyt stromych zboczach na glebach świeżych. Wykształca się też w szczytowych częściach stoków i na wierzchowinach.

Świat zwierząt
Świat zwierzęcy jest dość różnorodny. Pasmo Brzanki obfituje w zwierzynę łowną jak: sarny, jelenie, dziki, lisy. Ponadto występuje tutaj wiele gatunków ptaków takich jak: bocian czarny, krogulec, myszołów i jastrząb. Z płazów chronionych dość często można spotkać salamandrę plamistą. Gady reprezentowane są przez zaskrońca, żmiję zygzakowatą, jaszczurkę zwinkę i padalca.

Ochrona przyrody
brzankaW 1995 roku rozporządzeniem wojewody tarnowskiego utworzono Park Krajobrazowy Pasma Brzanki. Swoim zasięgiem obejmuje całe pasmo: od Nosalowej przez Brzankę po Liwocz. Jego powierzchnia wynosi 18 tys.ha. Lubaszowa w całości położona jest na terenie parku. Celem utworzenia Parku Krajobrazowego jest aktywna ochrona przed nasilającą się antropopresją wyjątkowo cennych, a także charakterystycznych dla regionu fizyczno-geograficznych i kulturowych walorów środowiska.


Mapka Parku Krajobrazowej Pasma Brzanki

Warto być, warto zwiedzić!
– Stację Uzdatniania Wody dla Tuchowa i okolic
– Kościół Św. Gerarda
– Nowicjat Wyższego Seminarium Duchownego, a wokół ogród skalny, kort tenisowy
– Cmentarz z okresu I wojny światowej
– Park Krajobrazowy Pasma Brzanki
– Szlak jubileuszowy wokół Tuchowa
– Gospodarstwa agroturystyczne

Gmina Tuchów na mapach GIS-GPS (wrotamalopolski.pl)

  • Najlepsza małopolska strona internetowa w kategorii SOŁECTWO
  • Szkoła Podstawowa

  • LKS Biała Lubaszowa

  • Kategorie