Zaburzenia mowy

autor: mgr Janina Halagarda
Sytuacja szkolna dzieci z zaburzeniami mowy

Rodzice są pierwszymi, najważniejszymi nauczycielami mowy dziecka. Jego mowa zależy głównie od tego jak mówią rodzice. Jąkający rodzice nie nauczą płynnej mowy, sepleniący-dykcji, posługujący się gwarą, mowy literackiej. Czy możemy dać dziecku więcej, niż nas na to stać? Rodzice przede wszystkim sami muszą się upewnić czy mówią poprawnie. Najczęściej nie zauważa się niepoprawności swojej mowy. Mowa przygotowana, odświętna, bardzo różni się od mowy potocznej. DO DZIECKA powinno się mówić odświętnie cały czas. Mowa nie jest umiejętnością wrodzoną. Jego kształtowanie trwa kilka lat. U większości dzieci proces rozwoju mowy kończy się między 4 a 5 rokiem życia. 3-letnie- nie mówiące dziecko wymaga pomocy doświadczonego logopedy. Należy zrobić wszystko aby, dziecko rozpoczynające naukę szkolną mówiło poprawnie.
WADY WYMOWY to nieprawidłowości w wymawianiu jednej, kilku ,a czasami niemal wszystkich głosek. Powszechnymi wadami są: seplenienie, reranie, ubezdźwięcznienia. Czasami występują one łącznie.
SEPLENIENIE to nieprawidłowa wymowa głosek: s, c, dz, z, sz, cz, dż, ś, ć, ź, dź
RERANIE – to nieprawidłowa wymowa głoski r
BEZDŹWIĘCZNOŚĆ – polega na wymawianiu głosek dźwięcznych -bezdźwięcznie , np.
woda – fota,
wałek – fałek,
gada – kata,
dobrze – topsze.
Oddzielną grupę wad wymowy stanowi jąkanie. Postępowanie z dzieckiem o zaburzonej mowie jest bardzo zróżnicowana i nie można leczyć grupowo. Czasem konieczne jest przeprowadzenie dodatkowych badań laryngologicznych: (choroby uszu , nosa ,gardła , krtani), ortodontycznych (wady zgryzu), audiologicznych (wady słuchu), neurologicznych (choroby układu nerwowego) i innych.
Proces usuwania wad wymowy i innych trwa czasami kilka lat, ale zdąża się ,że ogranicza się do kilku wizyt. Zależy to od rodzaju wady stopnia zaburzenie, wieku dziecka, współpracy miedzy dzieckiem, logopedą, rodzicami, przedszkolem i szkołą.
NIESKORYGOWANE w okresie przedszkolnym zaburzenia mowy utrudniają następnie pełnie nie roli ucznia i funkcjonowanie w zespole klasowym. Obniżają osiągnięcia szkolne i zakłócają rozwój osobowości.
Dziecko nie” wyrasta” z wady wymowy .Nie leczone wady pogłębiają się z wiekiem, prowadząc do zaburzeń wtórnych , polegających na unikaniu kontaktów z ludźmi, wybieranie zawodów nie zgodnych z marzeniami, aspiracjami (aktor, dziennikarz, lekarz, urzędnik , a nawet ekspedientka, czy inne). Tak więc umiejętność poprawnego mówienia jest w naszych czasach szczególnie ważna. (Zdobycie pracy), gdzie środki przekazu opierające się na słowie mówionym odgrywają coraz większą rolę
Zaburzenia mowy mocno przyciągają uwagę otoczenia .dlatego o problemach dziecka z mową od początku pobytu w szkole wie cała klasa. Zdarza się, że już pierwsze wypowiedzi wywołują w klasie śmiech, czasem przedrzeźnianie i złośliwe uwagi. Już w klasie”0″ uczeń ma trudności z zapamiętywaniem wierszyków i piosenek. Trudności w odróżnianiu głosek, trudności w nauce czytania .W klasach młodszych-myli litery, opuszcza, przestawia sylaby, trudności w zapamiętaniu tabliczki mnożenia, dat, liczb itp.

STARSZY WIEK SZKOLNY -trudności w nauce takich przedmiotów jak: języki obce, geografia, historia, dzieci mają gorszą pamięć słuchową. Towarzyszą temu: niepokój, lęk, które otwierają bramę niepowodzeniom szkolnym. Dzieci piszą gorzej, uczą się gorzej, mają niższe oceny. Nie lubią szkoły ani domu. Brak oczekiwanych przez rodzinę osiągnięć powoduje ,że są karcone czasami ośmieszane (przynosi dziecko mamie dyktando do podpisu) Czasami wada wymowy może być przyczyną powtarzania klasy. Zachęcam wszystkich rodziców do obserwowania swoich dzieci, a jeśli jest potrzeba – do leczenia wad wymowy-logopeda , (gdzie go szukać?).
Nie trzeba skierowania -skierowaniem jest wada Twojego dziecka.

Literatura:
G. Demel – „Minimum logopedyczne nauczyciela przedszkola” WSiP, W-wa, 1996
E.K. Diener – „Profilaktyka zaburzeń mowy WP ZNP-Kielce”, 1999
J. Styczek – „Logopedia”, W-wa, PWN, 1975
L.Kaczmarek – „Nasze dziecko uczy się mowy”, Lublin, Wyd.Lubelskie, 1989

  • Najlepsza małopolska strona internetowa w kategorii SOŁECTWO
  • Szkoła Podstawowa

  • LKS Biała Lubaszowa

  • Kategorie